सुमो कार्यक्रमात वेगाने हालचाल करणारे मोठ्या शरीरयष्टीचे कलाकार, जवळचा शारीरिक संपर्क आणि सामन्याभोवती किती जागा लागते याची माहिती नसलेले प्रेक्षक असू शकतात. सुरक्षितता ही साध्या सर्वसाधारण संमतीपत्रापर्यंत किंवा शोच्या दिवशी भरलेल्या एका यादीपर्यंत मर्यादित करता येत नाही. निर्माता, स्थळ, ठेकेदार आणि कलाकारांनी प्रकल्पनिहाय जोखीम मूल्यांकन, स्पष्ट जबाबदाऱ्या आणि परिस्थिती बदलल्यास उपक्रम थांबवण्याचा अधिकार ठरवला पाहिजे. स्थानिक कायदे, स्थळाचे नियम, विमा आणि वैद्यकीय अटी बदलतात; म्हणून लागू ठिकाणी अधिकृत मार्गदर्शन व पात्र व्यावसायिक सल्ला आवश्यक आहे.
निर्मिती सुरू होण्यापूर्वी जबाबदारी सोपवा
स्थळ सुरक्षितता, सादरीकरण समन्वय, सहभागी व्यवस्थापन, प्रथमोपचार आणि आपत्कालीन संवाद यासाठी जबाबदार व्यक्तींची नावे ठरवा. नियोजित कृती कलाकारांना इतक्या लवकर सांगा की ते व्यावहारिक अडचणी ओळखू शकतील. रिंगण, फरशी, वेळापत्रक किंवा पाहुण्यांच्या उपक्रमातील बदल कोण मंजूर किंवा नाकारू शकतो ते लिहा. स्थळपाहणी, तालीम आणि कार्यक्रमातील मोठ्या बदलांनंतर जोखीम मूल्यांकनाचा पुन्हा आढावा घ्या.
पृष्ठभाग आणि कोणतीही उंच रचना तपासा
सादरीकरणाचा पृष्ठभाग स्थिर, मान्य हालचालींसाठी योग्य आणि सैल आवरण, ओलावा, तीक्ष्ण कडा किंवा अनपेक्षित पातळीबदल नसलेला असावा. उंच मंच किंवा हलवता येणाऱ्या रिंगणाची रचना व मंजुरी योग्य पात्र व्यक्ती आणि स्थळाकडून झाली पाहिजे. फरशीचे संरक्षण स्वतः घसरण्याचा किंवा अडखळण्याचा धोका निर्माण करू नये. स्वच्छता, दृश्यबदल किंवा प्रेक्षकांचा प्रवेश झाल्यानंतर पुन्हा तपासा.
संपूर्ण हालचाल आणि पडण्याचे क्षेत्र नियंत्रित करा
प्रेक्षक, कॅमेराचालक, तारा, ध्वनिक्षेपक, टेबल आणि कठीण दृश्यसामग्री मान्य मोकळ्या क्षेत्राबाहेर ठेवा. अडथळे आणि व्यवस्थापकांनी लोकांना कलाकारांच्या मार्गात झुकणे किंवा पाऊल टाकणे रोखले पाहिजे. प्रेक्षकांच्या रांगांना न छेदणारे सुरक्षित प्रवेश आणि निर्गमन मार्ग आखा. आवश्यक क्षेत्र प्रत्यक्ष कृतीवर अवलंबून असते; आढाव्याशिवाय दुसऱ्या स्थळावरून त्याची नक्कल करू नये.
योग्य मंचामागील आणि विश्रांतीच्या सुविधा द्या
कलाकारांना खासगी कपडे बदलण्याची जागा, सुरक्षित साठवण, पाणी, योग्य जेवण, स्वच्छतागृहे आणि मंचापर्यंतचा मार्ग हवा. विशेषतः प्रवासानंतर किंवा उष्ण हवेत दमछाक करणाऱ्या सामन्यांच्या आधी व नंतर शरीर गरम करण्यासाठी आणि विश्रांतीसाठी वेळ ठेवा. मोठ्या कलाकारांसाठी व उपकरणांसाठी वाहन, दरवाजा, जिना आणि लिफ्टची क्षमता तपासावी लागू शकते. आरोग्यविषयक वैयक्तिक निर्णय त्या व्यक्तीने आणि योग्य पात्र व्यावसायिकांनी घ्यावेत; कार्यक्रमावरील लेखाने नव्हे.
पाहुण्यांचा सहभाग स्वतंत्र जोखीम म्हणून हाताळा
सहभाग स्वेच्छेचा, स्पष्टपणे समजावलेला आणि मान्य उपक्रम जाणणाऱ्या व्यक्तींच्या देखरेखीखाली असावा. निवड, संमती, कपडे, दागिने, पादत्राणे, थांबण्याचे संकेत आणि फक्त पाहण्याचा पर्याय निर्माता ठरवेल. मद्यपान, जमावाचा दबाव किंवा नाट्यमय दृश्यांची अपेक्षा साधा उपक्रमही अयोग्य करू शकते. पुनरावलोकनाशिवाय शेवटच्या क्षणी सहभागी वाढवू नका किंवा संपर्काची तीव्रता वाढवू नका.
बालसंरक्षण आणि सुलभतेचे नियोजन करा
मुलांचा समावेश असलेल्या कार्यक्रमांनी यजमान संस्थेची संरक्षण, संमती आणि देखरेख धोरणे तसेच लागू स्थानिक अटी पाळाव्यात. हालचाल, संवेदना किंवा संवादविषयक गरजा असलेल्या पाहुण्यांना स्पष्ट माहिती आणि मुख्य उपक्रम अयोग्य असल्यास प्रत्यक्ष उपयोगी पर्याय द्या. सार्वजनिकरीत्या अनावश्यक वैद्यकीय माहिती मागू नका. अतिरिक्त नियंत्रणांची गरज शाळा, पालक, स्थळ आणि पात्र सल्लागारांनी ठरवावी.
शोचा स्थळाच्या आपत्कालीन प्रक्रियेशी समन्वय करा
स्थळावरील प्रथमोपचार, सुरक्षा आणि आपत्कालीन सेवांशी संपर्क कसा करायचा ते निश्चित करा; कर्मचाऱ्यांना स्थळाचा पत्ता व प्रवेशबिंदू माहिती असावा. सादरीकरण आणि छायाचित्रसत्रात आपत्कालीन मार्ग मोकळे ठेवा. कलाकार व पाहुण्या पथकाला इशारे, एकत्र येण्याची ठिकाणे आणि सूचना देणारी व्यक्ती यांची माहिती द्या. विमा, प्रथमोपचार व्यवस्था आणि अहवालाच्या जबाबदाऱ्या स्थानिक नियम व व्यावसायिक सल्ल्यानुसार तपासा.
थांबवण्याच्या अटी मान्य करा आणि घटनांची नोंद ठेवा
नियुक्त सुरक्षा जबाबदारी असलेल्या कोणालाही ओली फरशी, अयशस्वी अडथळा, जमावाचा प्रवेश, उपकरणाची हालचाल किंवा कलाकाराची चिंता यामुळे उपक्रम थांबवता आला पाहिजे. कर्मचाऱ्यांवर समस्या दुर्लक्षित करण्याचा दबाव येऊ नये इतकी वेळापत्रकात मोकळीक असावी. जवळपास घडलेल्या आणि प्रत्यक्ष घटनांची स्थळाच्या प्रक्रियेनुसार नोंद करून कार्यक्रम बदलायचा का ते ठरवा. पुन्हा सुरुवात तपासणी आणि अधिकृत मंजुरीनंतरच करा.
तपासणी यादी
कार्यक्रम सुरू करण्यापूर्वीची सुरक्षा तपासणी
- नियुक्त सुरक्षा, सादरीकरण, सहभागी आणि आपत्कालीन प्रमुख
- अद्ययावत प्रकल्पनिहाय जोखीम मूल्यांकन आणि मंजूर कार्यक्रम
- तपासलेली फरशी, रिंगण, मंच, अडथळे आणि मोकळे क्षेत्र
- नियंत्रित प्रेक्षक, कॅमेरा, तारा आणि कलाकारांचे मार्ग
- खासगी कपडे बदलण्याची जागा, पाणी, विश्रांती आणि सुरक्षित साठवण
- लिखित सहभाग, संमती आणि संरक्षण प्रक्रिया
- प्रथमोपचार संपर्क, आपत्कालीन प्रवेश आणि स्थळ माहिती
- थांबवणे, तपासणे आणि अहवाल देण्याचा अधिकार व प्रक्रिया
सामान्य प्रश्न
वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न
स्वाक्षरीत संमतीपत्रामुळे प्रेक्षक सहभाग सुरक्षित होतो का?
नाही. संमतीची कागदपत्रे योग्य उपक्रमरचना, देखरेख, स्थळनियंत्रण, जोखीम मूल्यांकन किंवा स्थानिक अटींचे पालन यांची जागा घेत नाहीत.
दुसऱ्या कार्यक्रमाचे जोखीम मूल्यांकन पुन्हा वापरता येते का?
ते पार्श्वभूमी म्हणून उपयोगी असू शकते; पण सध्याचे स्थळ, कार्यक्रम, कलाकार, सहभागी आणि स्थानिक नियम यांना प्रकल्पनिहाय मूल्यांकन व आढावा आवश्यक आहे.
सामना थांबवायचा की नाही हे कोण ठरवते?
निर्मितीने अधिकृत सुरक्षा व सादरीकरण प्रमुख आधीच नियुक्त करावेत; तसेच प्रत्येक कलाकाराला चिंता मांडून असुरक्षित कृती थांबवता आली पाहिजे.
बुकिंग चौकशी
संपर्क साधा
तुमच्या प्रकल्पाबद्दल आम्हाला सांगा.